• Font size:
  • Decrease
  • Reset
  • Increase

Nhà văn Vũ Hạnh – đời văn, chiến sĩ

(Thanhuytphcm.vn) - “Đã thực hiện tích cực tất cả chủ trương của Cách mạng về đấu tranh văn hóa ở nội thành suốt thời chống Mỹ, chỉ có mỗi khuyết điểm là làm trên yêu cầu của Đảng” - đó là lời nhận xét của cấp lãnh đạo về nhà văn Vũ Hạnh được ghi lại trong hồ sơ lý lịch nộp lên Thành ủy TPHCM sau ngày giải phóng mà soạn giả Lê Hữu Thành, nguyên Ủy viên Ban Vận động phong trào văn nghệ sĩ ở nội thành Sài Gòn chia sẻ trong tham luận Một số chuyện đời của Vũ Hạnh tại tọa đàm khoa học “Tuyển tập Vũ Hạnh - đời văn, chiến sĩ” do Hội đồng Lý luận, phê bình Văn học - Nghệ thuật kết hợp với Hội Nhà văn TPHCM tổ chức vào sáng 5/10.

vu hanh doi van chien si

Tọa đàm được tổ chức nhân dịp Nhà Xuất bản Tổng hợp TPHCM ra mắt “Tuyển tập Vũ Hạnh” (2 tập) và chúc mừng nhà văn bước vào tuổi 90; cũng là dịp nhìn lại và ghi nhận đầy đủ hơn những đóng góp không mệt mỏi của một nhà văn - chiến sĩ trên mặt trận văn hóa.

Một “đời văn hào hùng”

Nhà văn Vũ Hạnh là một trường hợp đặc biệt trên văn đàn khi hoạt động trên mặt trận cực kỳ phức tạp và nguy hiểm – sáng tác và chiến đấu ngay trong lòng địch. Là cán bộ cách mạng hoạt động đơn tuyến tại Sài Gòn, được giao nhiệm vụ trên mặt trận văn hóa, không chỉ dùng ngòi bút làm vũ khí chiến đấu, nhà văn Vũ Hạnh còn đích thân “ra trận” khi tham gia biểu tình, trực tiếp thuyết trình trước công chúng, trực tiếp đối thoại, tranh luận công khai... Ông tham gia nhiều tổ chức tiến bộ được khai sinh trong vùng địch mà tiêu biểu là Lực lượng Bảo vệ Văn hóa dân tộc ra đời năm 1966 tập hợp đông đảo văn nghệ sĩ, trí thức Sài Gòn chống lại lối sống lai căng, đồi trụy tràn lan trong xã hội từ khi quân Mỹ ồ ạt đổ quân vào miền Nam (1965). Vũ Hạnh được bầu làm Tổng Thư ký Lực lượng Bảo vệ Văn hóa dân tộc và tờ Tin văn do ông làm chủ bút trở thành diễn đàn chính của Lực lượng.

Nhà văn Vũ Hạnh hội ngộ những người bạn của mình tại tọa đàm.

Một điểm đặc biệt nữa của Vũ Hạnh là ông có bút lực mạnh và cảm hứng sáng tạo rất dồi dào. PGS.TS Nguyễn Hồng Vinh nhận xét: Vũ Hạnh là một nhà văn đa tài, vừa viết tiểu thuyết, truyện ngắn, vừa viết nghiên cứu, lý luận, phê bình... mà thể loại nào ngòi bút Vũ Hạnh cũng đều tỏ ra sung sức, sắc sảo. Theo soạn giả Lê Hữu Thành: xuyên suốt 20 năm với các bút hiệu Vũ Hạnh, Cô Phương Thảo, Thiên Phú, Hoàng Thiên Lý..., Vũ Hạnh đã luôn “chiến đấu” bằng các bài báo, truyện ngắn, quyển sách kịp thời ứng phó với nhiều sự kiện: chống bọn bồi bút thì có Bút máu (đã được dịch sang tiếng Nga); khi Mặt trận dân tộc giải phóng miền Nam ra đời năm 1960, Vũ Hạnh chào mừng ngay bằng tác phẩm Lửa rừng (Chuyện nàng Y Kla) dày trên 300 trang; khi quân Mỹ đổ quân vào miền Nam thì có Người Việt cao quý khơi dậy lòng tự hào dân tộc...

Có lẽ điểm đặc trưng cũng là đáng quý nhất ở nghiệp văn Vũ Hạnh chính là ông luôn nhất quán trong tư tưởng và hành động, nhất quán giữa tác phẩm và cuộc đời. Trong tham luận Vũ Hạnh - nhà tư tưởng văn hóa dân tộc, nhà thơ Lê Tú Lệ nhận định: “Thái độ vị nhân sinh của Vũ Hạnh luôn bộc lộ triệt để và quyết liệt, ông không chấp nhận mọi sự mơ hồ, giả trá, xảo mị nhân danh văn hóa, văn nghệ... Một mặt là đấu tranh không khoan nhượng chống lại thứ văn hóa vong bản, mặt khác ngòi bút Vũ Hạnh ra sức vun bồi những giá trị tốt đẹp của văn hóa dân tộc, ông muốn “Người Việt phải tự hào về dòng giống Việt Nam. Người Việt Nam phải bảo tồn, phát huy những cái hay, cái đẹp Việt Nam” (Tin văn - Lời hiệu triệu 1966).”...

Nhà văn Vũ Hạnh xúc động tri ân ông Nguyễn Hữu Dư đã từng cứu sống mình 60 năm trước.

Ngòi bút lay động lòng người

Trưởng Ban Tuyên giáo Thành ủy TPHCM Thân Thị Thư cho biết, chỉ trong thời gian rất ngắn, chưa đầy một tháng, từ khi đưa ra kế hoạch Tọa đàm, Ban Tổ chức đã nhận được sự hưởng ứng rất nhiệt tình của các nhà nghiên cứu, nhà văn hóa, nhà lý luận phê bình, các nhà văn với hơn 30 tham luận và bài viết. Trong đó, có những người là Việt kiều nhân về thăm quê đã gửi bài tham gia; có những tác giả ở địa phương khác nghe được thông tin đã viết thư xin được tham gia; có những tác giả thuộc thế hệ kháng chiến chống Mỹ, có người từng tham gia phong trào bảo vệ văn hóa dân tộc cùng nhà văn, có người trưởng thành sau giải phóng, có những người còn rất trẻ chỉ tiếp cận tác phẩm của Vũ Hạnh sau này... nhưng tất cả đều thể hiện tình cảm yêu quý, ngưỡng mộ văn tài và nhân cách của nhà văn.

Nhà văn Trầm Hương đã chia sẻ rất chân thành sự ngưỡng mộ của mình đối với nhà văn Vũ Hạnh, từ thuở thiếu niên ở một làng quê nghèo xa xôi vô tình bắt gặp tập truyện Bút máu mà chị đã “đọc say sưa, như nuốt từng câu, từng chữ” và “bị ám ảnh mãnh liệt”. Chị khát khao được gặp nhà văn Vũ Hạnh. Khi đã trở thành một nhà văn, được tiếp xúc, trò chuyện cùng ông, chị càng cảm phục sâu sắc, đặc biệt là thái độ chân thành, trân trọng, cao quý nhà văn dành cho các tác giả nữ, khuyến khích, động viên nhà văn nữ sáng tác. Nhà văn Trầm Hương cũng đặt vấn đề cần bồi dưỡng “văn đức” trong giới cầm bút hiện nay cũng như cần lan tỏa những giá trị, những di sản mà những nhà văn suốt đời dấn thân vì cộng đồng như Vũ Hạnh để lại đến thế hệ trẻ hôm nay...

Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam Hữu Thỉnh gắn Kỷ niệm chương Vì sự nghiệp Văn học - Nghệ thuật của Ủy ban Toàn quốc Liên hiệp các Hội Văn học - Nghệ thuật Việt Nam cho nhà văn Vũ Hạnh.

Tổng kết tọa đàm, Trưởng Ban Tuyên giáo Thành ủy TPHCM Thân Thị Thư nhận định: Từ tư tưởng đến hành động, nhà văn Vũ Hạnh đã bút chiến, luận chiến không mệt mỏi trên văn đàn, giữa báo giới, trước công chúng. Nhiều tác phẩm của ông đã trở thành chỗ dựa tinh thần cho tầng lớp trí thức yêu nước tại miền Nam. Chúng ta trân trọng những đóng góp của nhà văn Vũ Hạnh đối với văn hóa dân tộc, với sự phát triển của nền văn học nghệ thuật cách mạng bao nhiêu thì chúng ta tự hào bấy nhiêu về một nhà văn - chiến sĩ Vũ Hạnh không bao giờ mệt mỏi trên con đường lý tưởng của mình. Chúng ta càng nhận rõ trách nhiệm của mình hơn đối với sự nghiệp bảo vệ, xây dựng và phát triển văn hóa dân tộc trong giai đoạn hội nhập quốc tế và phát triển đất nước hôm nay.

Nhân dịp này, Ủy ban Toàn quốc Liên hiệp các Hội Văn học - Nghệ thuật Việt Nam đã trao Kỷ niệm chương Vì sự nghiệp Văn học - Nghệ thuật cho nhà văn Vũ Hạnh.

Nhà văn Vũ Hạnh tên thật là Nguyễn Đức Dũng, sinh năm 1926 tại Thăng Bình - Quảng Nam. Ông hoạt động cách mạng từ năm 1945, là thành viên Ủy ban Tổng Khởi nghĩa huyện Thăng Bình: hoạt động văn hóa ở chiến trường Liên khu V trong kháng chiến chống Pháp và hoạt động tại nội thành Sài Gòn trong kháng chiến chống Mỹ. Sau giải phóng, nhà văn Vũ Hạnh là Tổng Thư ký Hội Văn nghệ TPHCM, Ủy viên Ban Chấp hành Liên hiệp các Hội Văn học - Nghệ thuật TPHCM (1985 - 2010). Ông đã được trao tặng Giai thưởng Nhà nước về Văn học - Nghệ thuật. Tác phẩm tiêu biểu: truyện ngắn Bút máu, Chất ngọc, Vị ngọt, Vượt thác...;tiểu thuyết Lửa rừng, Con chó hào hùng, Cô gái Xà Niêng; tiểu luận phê bình Người Việt cao quý, Đọc lại truyện Kiều, Tìm hiểu văn nghệ, Văn hóa và mạo hóa...
“Tôi rất bất ngờ và cảm động trước buổi tọa đàm hôm nay. Sinh ra trong một thế hệ quá vĩ đại với hàng triệu thanh niên đã bỏ mình vì đất nước, họ hy sinh cả tính mạng mà không đòi hỏi bất cứ điều gì thì tôi nay vẫn sống khỏe mạnh, sống trong hòa bình, được làm công việc mà mình lý tưởng thực không đòi hỏi gì hơn. Mình sống sao cho thực tốt, làm tròn nghĩa vụ công dân là quá đủ rồi!” – Nhà văn Vũ Hạnh.
Bài - ảnh: Ngọc Tuyết
{fcomment}
 

ĐOÀN KHỐI CƠ SỞ BỘ XÂY DỰNG

Địa chỉ: Lầu 4, Số 14, Kỳ Đồng, F.9, Q.3, TP. HCM
Điện thoại: (08) 22 41 45 92 - Fax: (08) 3 5262560
Website: www.tuoitreboxaydung.vn
Visitors
7
Articles
613
Web Links
9
Articles View Hits
1523537